List w sprawie kolei w Podlaskiem

 Do zarządu UMWP

Fo.t Wizja tramwaju w Białymstoku

Szanowni Państwo

Województwo podlaskie ma jedną z najmniej gęstych sieci osadniczych w Polsce, dlatego sam fakt istnienia połączeń nie wystarcza — kluczowe są:

• regularność,
• czas przejazdu,
• integracja autobus–kolej,
• możliwość codziennych dojazdów do Białegostoku i miast subregionalnych.

Obecnie region cierpi głównie na:

• zbyt małą liczbę połączeń regionalnych,
• bardzo słabe relacje poprzeczne,
• nadmierne uzależnienie od pojedynczych magistral,
• wykluczenie transportowe południa i północy województwa.

Poniżej najważniejsze relacje, gdzie oferta wydaje się niewspółmierna do potencjalnego popytu albo czas przejazdu jest zbyt długi.

---

🔴 1. Białystok – Suwałki (najważniejszy problem regionu)

Stan faktyczny

Na trasie kursuje tylko kilka bezpośrednich połączeń regionalnych i dalekobieżnych dziennie. Typowy regionalny czas przejazdu wynosi ok. 2 h 20–25 min, podczas gdy najszybszy IC jedzie ok. 1 h 39 min.

W praktyce:

• część dnia ma bardzo słabą ofertę,
• brakuje pełnego taktu,
• region północny pozostaje słabo związany z Białymstokiem.

Problem

➡️ Suwałki (~70 tys.) to drugi najważniejszy ośrodek województwa
➡️ ogromny potencjał:

• edukacyjny,
• administracyjny,
• wojskowy,
• turystyczny.

Diagnoza

➡️ Popyt: bardzo wysoki
➡️ Oferta: wyraźnie za słaba

Propozycje

• takt minimum:
• co 60 min regionalnie,
• szybkie REG:
• Białystok – Sokółka – Augustów – Suwałki,
• skrócenie czasu REG do:
• ~1 h 50,
• większa integracja z autobusami do:
• Sejn,
• Gołdapi,
• Suwalskiego Parku Krajobrazowego.

---

🔴 2. Białystok – Łomża (największa „biała plama”)

Problem

Łomża (~60 tys.) pozostaje największym miastem województwa bez czynnej kolei pasażerskiej.

Transport opiera się niemal wyłącznie na autobusach:

• nieregularnych,
• często konkurujących zamiast współpracujących.

Diagnoza

➡️ Popyt: bardzo wysoki
➡️ Oferta: strukturalnie niewystarczająca

To prawdopodobnie największy niewykorzystany potencjał transportowy całego województwa.

Propozycje

• krótkoterminowo:
• autobus ekspresowy co 30–60 min,
• wspólny bilet z koleją,
• Długoterminowo od czerwca 2026:
• reaktywacja kolei do Łomży,
• integracja z Rail Baltica.

---

🔴 3. Białystok – Czeremcha – Hajnówka

Stan faktyczny

Połączenia istnieją, ale:

• liczba kursów jest mała,
• występują wielogodzinne luki,
• część pociągów jedzie bardzo długo.

Na trasie Białystok – Czeremcha część REG jedzie nawet ok. 1 h 50, podczas gdy najszybsze połączenia pokonują trasę w ok. 1 h 13–14 min.

Problem

➡️ Region Puszczy Białowieskiej ma:

• potencjał turystyczny,
• znaczenie społeczne,
• duży udział osób zależnych od transportu publicznego.

Diagnoza

➡️ Popyt: średni, ale strategiczny społecznie
➡️ Oferta: za rzadka i zbyt wolna

Propozycje

• takt:
• co 60–120 min,
• szybkie REG przyspieszone:
• Białystok – Bielsk Podlaski – Hajnówka,
• integracja z autobusami:
• Białowieża,
• Narewka.

---

🔴 4. Białystok – Bielsk Podlaski

Problem

Bielsk Podlaski ma silne powiązania z Białymstokiem:

• edukacyjne,
• administracyjne,
• pracownicze.

Mimo tego:

• oferta regionalna jest nieregularna,
• część kursów kończy bieg w Czeremsze,
• słaba oferta wieczorna.

Diagnoza

➡️ Popyt: wysoki
➡️ Oferta: poniżej potencjału

Propozycje

• pełny takt:
• co 60 min,
• część kursów przyspieszonych,
• integracja z komunikacją autobusową południa województwa.

---

🔴 5. Białystok – Ełk (powiązanie ponadregionalne)

Problem

Relacja strategiczna:

• Podlaskie ↔ Warmia i Mazury,
• Rail Baltica,
• potencjał turystyczny i wojskowy.

Jednak:

• połączeń regionalnych jest mało,
• oferta jest nieregularna.

Diagnoza

➡️ Popyt: średnio-wysoki
➡️ Oferta: niewystarczająca

Propozycje

• regionalne połączenia przyspieszone,
• takt co 2 h,
• integracja taryfowa między województwami.

---

🔴 6. Suwałki – Augustów

Problem

To naturalny mikroregion funkcjonalny:

• edukacja,
• turystyka,
• codzienne dojazdy.

Mimo tego:

• liczba kursów regionalnych jest ograniczona,
• brak regularnego taktu.

Diagnoza

➡️ Popyt: wysoki lokalnie
➡️ Oferta: za rzadka

Propozycje

• takt:
• co 60 min,
• dodatkowe kursy sezonowe.

---

🔴 7. Relacje poprzeczne (największa słabość regionu)

Przykłady:

• Łomża – Suwałki,
• Hajnówka – Suwałki,
• Bielsk Podlaski – Augustów.

Problem

Sieć jest niemal całkowicie „białostokocentryczna”.

Podróże między subregionami:

• wymagają objazdu przez Białystok,
• są bardzo czasochłonne,
• często praktycznie niemożliwe koleją.

Diagnoza

➡️ Popyt: niski–średni
➡️ Oferta: strukturalnie niewystarczająca

Propozycje

• sieć autobusów regionalnych:
• zsynchronizowanych z koleją,
• minimum kilku relacji ekspresowych dziennie.

---

🔴 8. Białystok – Sokółka (potencjał kolei aglomeracyjnej)

Problem

Formalnie połączeń jest dużo, ale:

• oferta regionalna nadal nie działa jak SKM,
• suburbanizacja postępuje szybciej niż rozwój przewozów.

Diagnoza

➡️ Popyt: bardzo wysoki dojazdowo
➡️ Oferta: nadal poniżej potencjału

Propozycje

• kolej aglomeracyjna:
• co 30 min,
• wspólna taryfa z komunikacją miejską Białegostoku.

---

🔧 Problemy systemowe woj. podlaskiego

1. Bardzo silna koncentracja na Białymstoku

Praktycznie brak sieci poprzecznej.

---

2. Zbyt mała częstotliwość

Nawet na kluczowych trasach:

• Suwałki,
• Hajnówka,
• Bielsk Podlaski.

---

3. Duże wykluczenie transportowe

Najbardziej:

• Łomża,
• południowe Podlasie,
• północne obszary przygraniczne.

---

4. Słaba integracja autobus–kolej

Kluczowa przy rozproszonej sieci osadniczej.

---

✅ Najważniejsze rekomendacje

🚆 1. Regionalny system taktowy

• co 30 min:
• Białystok – Sokółka,
• co 60 min:
• Białystok – Suwałki,
• Białystok – Bielsk Podlaski,
• co 120 min:
• Białystok – Hajnówka.

---

⚡ 2. Pociągi przyspieszone

Najbardziej potrzebne na:

• Suwałki,
• Hajnówkę,
• Ełk.

---

🔁 3. Węzły przesiadkowe

Kluczowe:

• Sokółka,
• Czeremcha,
• Augustów.

---

🚌 4. Integracja autobusowa

Priorytet:

• Łomża,
• Białowieża,
• Sejny.

---

🧠 Wniosek końcowy

Podlaskie ma dziś jedną z największych dysproporcji między potencjalnym popytem a ofertą transportu zbiorowego w Polsce północno-wschodniej.

Największy niewykorzystany potencjał mają:

• Białystok – Suwałki,
• Białystok – Łomża,
• Białystok – Bielsk Podlaski / Hajnówka.

To właśnie tam zwiększenie częstotliwości i skrócenie czasu przejazdu mogłoby najbardziej ograniczyć zależność od samochodu i wykluczenie transportowe.

Pozdrawiam, Adam Fularz

Białostocka24

Dol. Ziel. 24a Zielona Góra